Mjeriteljska laboratorija, imenovana od strane Instituta za mjeriteljstvo BiH, za pružanje usluga ispitivanja i verifikacije etalona i mjerila u zdravstvu u oblasti medicinskih instrumenata sa funkcijom mjerenja u Bosni i Hercegovini

Verifikacija mjerila krvnog pritiska

Krvni pritisak

 

Laboratorija Verlab d.o.o. obavlja zakonsku verifikaciju uređaja za mjerenje krvnog pritiska (tlakomjera).

Šta je krvni pritisak

Krvni pritisak je sila kojom krv djeluje na stjenke krvnih žila, a stvara se radom srca kao pumpe. Pri svakom izbacivanju krvi iz srca (sistola), pritisak se povisuje, a kod ulijevanja krvi u srce (dijastola), pritisak se snižava. Stoga se mjere dvije vrijednosti krvnoga pritiska, gornja (sistolički) i donja vrijednost (dijastolički). Krvni pritisak je promjenjiv, mijenja se tijekom dana i noći i podložan je mnogim vanjskim i unutarnjim čimbenicima. Te promjene su posljedica aktivacije brojnih mehanizama kojima organizam nastoji održati odgovarajući protok ovisno o promjeni životnih uvjeta. Mjerenje kvnog pritiska može biti invazivno i neinvazivno.

Mjerila krvnog pritiska

Za neinvazivno mjerenje krvnog pritiska koriste se dva tipa mjerača, i to:

  1. mehanička mjerila krvnog pritiska (mjerila sa živinim stubom, aneroidna mjerila sa elastičnim mjernim elementom);
  2. elektromehanička mjerila krvnog pritiska i mjerne sisteme za mjerenje krvnog pritiska.

Živin tlakomjer je najstarija vrsta uređaja za mjerenje krvnog pritiska i sastoji se od manžetne, stetoskopa i živinog stuba sa naznačenom mjernom skalom. Njegov jednostavan mehanizam radi na principu gravitacije i omogućava precizno mjerenje. Pri mjerenju, živini tlakomjeri moraju stajati u uspravnom položaju.

Anerodina mjerila krvnog pritiska često su jednostavnija za prenošenje od živinog tlakomjera.Tokom mjerenja može se držati u bilo kojoj poziciji, samo je bitno da ga se može direktno vidjeti. Neki modeli imaju velike mjerače za lakše očitavanje.

Zašto je potrebna redovna verifikacija mjerila krvnog pritiska?

Obzirom na tačnost izrade mjernih instrumenata, moguće su greške mjerenja, a najčešći uzroci su:

-     1. Oštećenja mjerila koja uzrokuju degradaciju tačnosti mjerila (ispuštanje manžetne i pneumatskog sistema, ispusnog ventila, pumpe),

-     2. Istrošen mjerni instrument, pa je potrebno umjeravanje (baždarenje), popravak ili zamjena,

-     3. utjecaj topline,

-     4. utjecaj vlage i prašine. 

Rezultati mjerenja, dobijeni korištenjem ovih instrumenata koriste se u dijagnostičke svrhe ili za određivanje terapije pacijenata, pa je tačnost ovih mjerila od izuzetnog značaja. U Bosni i Hercegovini, zakonska je obaveza vršiti redovno ispitivanje mjerila krvnog pritiska. Propisani period ispitivanja mjerila je 2 godine.

 

Postupak verifikacije (inspekcije)

Postupak inspekcije mjerila krvnog pritiska sastoji se od:

-        Spoljašnjeg (vizuelnog) pregleda,

-        Ispitivanja mjerila.

Spoljašnji pregled

Identifikacija mjerila obavlja se vizuelnim pregledom i to da se ustanovi da su:

-        svojstva konstrukcije (oblik i sastav),

-        natpisi i oznake,

-        funkcionalnost mjerila,

i druga svojstva mjerila navedena u pripadajućoj tehničkoj dokumentaciji u skladu sa zahtjevima odobrenja tipa ili odgovarajućim metrološkim odredbama.

Ispitivanje mjerila

Ispitivanje mjerila vrši se u skladu sa važećom zakonskim odredbama i internacionalnim preporukama kojima su definisana funkcionalna ispitivanja i opsezi dozvoljenih odstupanja. Ispitivanje mjerila sastoji se od nekoliko funkcionalnih testova:  

  1. Ispitivanje curenja zraka u pneumatskom sistemu
  2. Ispitivanje ventila brzog ispusta (samo za živine tlakomjere),
  3. Ispitivanje tjecaja žive na rad mjerila (samo za živine tlakomjere),
  4. Ispitivanje tačnosti pokazivanja mjerila
  5. Ispitivanje histereze mjerila (samo za aneroidna mjerila)

Ukoliko je mjerilo ispravno i sigurno za korištenje, bit će označeno inspekcijskom oznakom u skladu sa Pravilnikom o vrstama i načinu označavanja mjerila prilikom verifikacije, definiranim od strane Instituta za mjeriteljstvo BiH. Inspekcijska oznaka (markica) ima indikaciju godine i mjeseca u kojoj se vrši inspekcija, te šifru laboratorije koja je uradila ispitivanje mjerila.